Mon. Aug 19th, 2019

Camu o’r rhithfyd i’r cigfyd

A new arena will need new players

 

Erthygl Gymraeg. English language version below.

GYDA’R diddordeb cynyddol mewn annibyniaeth i Gymru, mae yna newid pendant i’w synhwyro yn y gwynt yma bellach.

Mae dyn yn cael yr argraff bod y datblygiadau hyn yn mynd i newid y tirlun gwleidyddol Cymreig y tu hwnt i’ unrhyw beth y gall rhywun ei ddychmygu ar hyn o bryd.

A gyda thirlun newydd, diau y bydd angen chwarewyr newydd ar gyfer hynny hefyd.

Ac yn Etholiad Cymru 2021, am y tro cyntaf erioed, bydd gan etholwyr Cymru ddewis arall os ydyn nhw am weld annibyniaeth i Gymru, sef y blaid wleidyddol newydd GWLAD, GWLAD.

Wedi blwyddyn o sefydlu presenoldeb ar y we trwy gyfrwng porth newyddion, twitter a facebook, mae GWLAD nawr yn paratoi ar gyfer cyflwyno’u neges yn uniongyrchol i bobol Cymru mewn cymunedau ar hyd a lled y wlad.

A’r wythnos hon, recordiwyd cyfweliad yn yr Eisteddfod Genedlaethol gydag arweinydd GWLAD, sef Gwyn Wigley Evans o Landdeiniol.

  1.  Rhowch wybod inni ychydig o wybodaeth bersonol amdanoch chi eich hun yn y lle cyntaf?

Wel, ges i fy magu ym Mro Ddyfi a dwi’n falch iawn o’r cysylltiad hwnnw. Dwi wedi treulio amser wedyn ym Mae Colwyn, Aberdyfi, Llundain a Llanddeiniol.

Dwi wedi teithio ar hyd a lled y byd gyda fy ngwaith yn y byd tecstiliau, gan weithio mewn gwledydd fel Swisdir, Awstria, Macedonia a China. Dwi dal yn rhedeg busnesau yn y meysydd hyn, a dwi’n ffermio’n rhan-amser hefyd yn Llanddeiniol ac Aberdyfi.

2. Ydi’r elfen hon, yr elfen yma o fod gyda phrofiad yn y byd go iawn, a gwybodaeth ynghylch sut mae pethau’n gweithio y tu hwnt i’r bubble gwleidyddol, yn elfen bwysig yng ngolwg GWLAD?

Ydi, mae gan y bobl ar ein pwyllgor llywio amrywiaeth o brofiadau gwaith gwahanol mewn meysydd amrywiol, ac mae hynny yn bwysig iawn yn ein golwg ni. Nid “gwleidyddion proffesiynol” ydan ni, a dwi’n siwr  y bydd pobol Cymru yn falch iawn o glywed hynny o feddwl am safon isel y gwleidyddion presennol a’r cawlach maen nhw’n wneud o bethau yma yng Nghymru ac yn San Steffan.

Mi rydan ni hefyd yn gwybod fod gan gannoedd o filoedd o bobol Cymru syniadau a gwybodaeth am wahanol faterion yng Nghymru, yn seiliedig ar eu profadau byw hwy. Be sydd angen inni ei wneud fel plaid ydi helpu pobol I ddod a’r syniadau da hyn at ei gilydd.

3. Mae gan Gymru un blaid genedlaethol yn barod.  Byddai rhai’n cwestiynu oes angen un arall arnom ni o ddifrif?

Wel y gwir ydi bod 90% o’r boblogaeth Gymreig ddim yn fotio i Blaid Cymru a hynny wedi 90 mlynedd!  Does dim rhaid inni gwrso am fotiau Plaid, o feddwl bod yna gynulleidfa anferth y tu hwnt i’w fotwyr hwy ar gael.  A chofiwch hefyd am y 50% o bobol sydd byth yn fotio yn Etholiadau Cymru! Mae yna ddadrithiad a siomedigaeth enfawr hefo’r sefyllfa bresennol yng Nghymru ymhlith y bobol hyn, a dan ni’n gobeithio tapio mewn i hyn i gyd.

4.Beth ydi’r prif broblemau sy’n wynebu Cymru ar hyn o bryd yn eich barn chi?

Y diffyg gwneud sy’n taro dyn fwyaf . Y teimlad ein bod ni’n amddifad, yn nhermau Caerdydd, Llundain a Brwsel. Y ffaith ein bod ni’n colli ein  cymeriad unigryw, ac yn troi mewn i’r West of England. Be sydd ganddon ni ar hyn o bryd yng Nghaerdydd ydi llywodraeth ei mawrhydri yng Nghymru.

Dan ni isio taclo’r problemau hyn trwy greu polisiau dros Cymru, er budd Cymru. Nid ydi’r polisi hwn o’r chwith nac o’r dde sy’n bwysig inni- ond ydi’r polisi yn fuddiol i Gymru, yn gwneud synnwyr mewn cyd-destun Cymreig.

5.A yw’n bosib ichi gynnig ryw flas o rai o brif bolisiau GWLAD felly?

Dan ni’n credu bod gwir angen atebion radical ar Gymru i’n tynnu ni allan o’r twll presennol.

Un o’n prif  bolisiau  yw Incwm y Dinesydd, fydd yn cynnig incwm sylfaenol i bawb. Bydd hwn yn gweithio fel math o drampoline  os liciwch chi. Bydd yn rhoi cyfle i bobl i anelu’n  uwch mewn bywyd, cyfle iddyn nhw ddatblygu busnesau newydd, mentrau newydd, syniadau newydd o bob math. Gan wybod bod yna sylfaen ariannol yna i’w diogelu nhw ar yr un pryd.

Yr ail bolisi, i gyd-fynd gydag Incwm y Y dineysddd yw  Treth Wastad, sydd ar waith mewn nifer o wledydd bychain megis Macedonia, lle mae’r gyfradd  yn 10%. Mae hwn yn symleiddio’r broses drethi  i bawb. Trwy gyfuno’r ddau bolisi yma, credwn y gellid gweld mwy o lewyrch economaidd yma.

A bydd y polsiau hefyd yn annog mwy o fusnesau cynhenid, a fydd yn aros yma a dim yn diflannu i fannau eraill yn y byd i chwilio am fwy o elw fel mae cwmniau mawrion yn ei wneud. Mae’n rhaid inni symud o’r model hwnnw’n llwyr.

6. A yw’n fwriad ganddoch chi i geisio gwasgaru grym o Gaerdydd?

Ydi, yn sicr. Dydi o ddim digon da ail-greu model San Steffan ym Mae Caerdydd fel a welwyd ers 1999. Mae angen datganoli pwerau lawr-pobol leol sy’n gwybod beth sydd angen ei wneud yn eu hardaloedd. Cysylltu gwybodaeth leol hefo pwer lleol ble bynnag bo hynny’n bosib.

7. Pa syniadau sydd ganddoch chi i fynd i’r afael gyda’r broblem o wastraffu arian cyhoeddus?

Mae gwir angen system sy’n gweithio’n well, mewn modd mwy deallus a chraffus a pharchu arian y trethdalwyr Cymreig. Dim jest taflu arian at brosiectau a phroblemau heb ystyried yn gyntaf be ydi natur y broblem.

Mae’r amser wedi dod ble mae’r claf yn dweud digon yw digon.Yn amlach na pheidio mae pobol ar lawr gwlad yn gwybod be sy angen ei wneud ond mae’r system bresennol yn mygu popeth.Mae angen system sy’n dynnach ond sy’n gweithio’n well i bawb.

8 Felly, beth ydi’r camau nesaf i GWLAD rwan?

Cenhadu ar lawr gwlad. Does dim byd tebyg i gyfarfod  gyda phobol wyneb yn wyneb, a gofyn iddyn nhw beth yw’r problemau sydd ganddoch chi, a sut fedrwn ni eich helpu chi.

Wneith hwnna fyth weithio o’r top i lawr, mae’n rhaid inni gychwyn o’r gwaelod i fyny ac mae’n rhaid i hyn  gychwyn rwan gan  fydd Etholiad 2021 yma mewn dim o dro.

 

Party prepares for Wales-wide pitch

WITH the momentum for Welsh Independence building up a head of steam, one can only intuit that real change is in the air.

The pace of this change suggest that the political landscape of Wales could well be transformed beyond recognition over the next couple of years.

In such a scenario, it’s more than likely that new players will appear on the pitch to capitalise on the demand for a whole new way of doing politics in Wales.

And at the Welsh Election in 2021, for the first time ever, Welsh voters favouring independence will have another pro-independence party to vote for, in the shape of GWLAD, GWLAD.

After spending a year building up an on-line presence by means of a news portal, Twitter and Facebook, Wales’s new pro-independence political party are now ready to take their message to communities the length and breadth of Wales.

This week, at the National Eisteddfod in Llanrwst, an interview was held with GWLAD’s Interim Leader, Gwyn Wigley Evans.

Can you tell us a bit about yourself in the first place, your personal background and so on?

Well, I was brought up in Bro Ddyfi near Machynlleth and i’m very proud of that. I’ve also lived in Colwyn Bay, London, Aberdyfi, and Llanddeiniol.

As far as my working life is concernedt I’ve travelled all over the world working in the textiles field, supplying companies like Marks and Spencers and Mothercare and B and S,  working in countries such as Austria, Switzerland, China and Macedonia.  I’m still involved in textiles and I also farm part-time in Llanddeiniol and Aberdyfi.

2. Would it be right to assume that this real-world, lived experience, as opposed to our professional class of politicians, is a key theme for GWLAD?

Yes, it is. We are a diverse group of people with a wide range of experiences. We are not your average politicos!  

We also make a point of getting around to talk to people on a grass-roots level to know what’s going on in people’s lives. We’re not part of the ‘bubble’ down in Cardiff Bay which means we are better placed to understand people’s concerns here.

3. What about the point that Wales already has a nationalist party in Plaid? Does Wales actually need another nationalist party?

Well, in an European context, we are well behind im this respect. Catalunya have 5 independence parties, the Basque Country have 4. These parties can work together when need be, but they can all appeal to different segments of the national movement in their countries, so the cause is stronger all round.

And let’s get real here-Plaid, after 90 years of existence, only appeal to 10% of Welsh voters. How long do we have to wait?! GWLAD don’t need to chase that vote, we’ve got another 90% to appeal to. And let’s not forget that 50% of the Welsh population never vote in Welsh Elections. There’s a huge disillusioned and fed-up audience out there we can hopefully tap into with our new approach to things. 

4. Can you give us a taster of some of GWLAD’s key policies?

Well, we believe that Wales needs radical change. The present system is broken. It can’t be fixed. That means new ideas are a must. Our main idea is a Citizen’s Income to be provided for all citizens here. You could liken this to a trampoline if you like, to enable the people of Wales to aim higher, to start new businesses, new enterprises, new ventures, safe in the knowledge that they have a base income to suppport them whilst they go for it.

We also want to introduce a flat tax system to coincide with the Citizen’s Income, as is in place in several small countries in Europe. For instance in Macedonia, this rate is 10%.It makes the tax gathering process simpler and easier to negotiate. We believe these two policies together can help Wales become more prosperous.

They will also help us build up our home-grown businesses who will not abandon Wales for greener pastures as we’ve seen with so many multi-nationals here over the years.

5. Would it be the case that GWLAD would seek to disperse power from Cardiff Bay to all parts of Wales?

Certainly. There’s this massive disconnect between Cardiff Bay and the rest of Wales. This has got to be addressed. We want to see government departments working smartly in different parts of Wales. We want to see power brought down to communities, so that local people who know what the issues are and we want them to have the capability to exercise more power in their lives.

6. How would you tackle the problem of public money being wasted and squandered in Wales?

That’s a huge issue. We’ve got to work in a leaner but better way in Wales. Throwing money at problems is not the answer. We need a more measured approach to find out what the issues are and see whether these can be resolved in the first place.

Rememeber, this is Welsh taxpayers’s money! it’ s not Cardiff Bay’s money to spend on their pet projects-and we need to respect that and act accordingly.

7. So what’s the next step for GWLAD?

Well, we’re happy that we’ve established a clear on-line presence last year. But that’s not enough. There’s nothing like talking to people face to face in their own communities. Listening to them and considering their ideas. That is at the heart of the GWLAD project: engaging with people where they are.

And that’s the next phase for us now. And it can’t start a minute too soon since the Welsh Elections will soon be upon us!

Leave a Reply